Het Risico van Uitstelgedrag

‘Laten we project X naar volgende week schuiven’ is een veelgehoord antwoord bij het plannen van taken die we saai, verwarrend of intimiderend vinden. Het gedachteproces gaat ongeveer zo: ik doe liever deze taak dan project X, en ik weet dat ze allebei gedaan moeten worden, dus stel ik project X liever uit. Is dat slecht? Het fenomeen van onnodig uitstellen noemen we uitstelgedrag, en nou ja, het hangt ervan af.

Eerst moeten we de olifant in de kamer aanpakken. Wanneer we uitstellen, komt dat niet doordat we lui zijn. Lui zijn betekent dat we bewust de inspanning niet leveren die nodig is. Uitstelgedrag betekent simpelweg dat we een taak uitstellen, vaak om interne redenen. En waar luiheid iets is wat we waarschijnlijk willen aanpakken, is uitstelgedrag een stuk complexer. Het is een risico, maar waarom doen we het?

Uitstelgedrag ontstaat vaak uit angst voor het onbekende. Het onbekende kan zijn de reactie die we krijgen nadat we de taak hebben uitgevoerd, het feit dat we nog niet weten hoe we de taak moeten doen, of angst voor de duur of de saaiheid van de taak. Uitstelgedrag gebeurt vooral bij taken die we om een of andere reden vrezen, zoals belastingaangifte (angst voor het resultaat), belangrijke schoolopdrachten (moeilijkheid van de taak) of iets als het repareren van een schuur in de tuin (tijd of moeilijkheidsgraad).

Het uitstellen van een taak kan ook bewust zijn en niet per se slecht. Soms willen we simpelweg onze planning afstemmen op onze prioriteiten. Het is bijvoorbeeld logisch om een nieuw project uit te stellen omdat we eerst een oud project af moeten maken. Maar er zijn ook risico’s. Uitstellen kan leiden tot slechtere tijdsindeling, meer stress, angst, vermoeidheid of dat er beslissingen voor ons worden genomen. Bijvoorbeeld, je wilt niet te lang wachten met het beantwoorden van een baan aanbieding, omdat de werkgever dan gefrustreerd raakt en iemand anders aanneemt.

Weten wanneer je aan het uitstellen bent kan je helpen er bewuster mee om te gaan. Wanneer je merkt dat je taken uitstelt, vraag jezelf dan af of er een goede reden is om dat te doen en of het geen ongewenste gevolgen heeft. Is het antwoord nee? Begin dan gewoon met project X. Zelfs als je het niet in één keer af kunt maken, zorgt starten ervoor dat je in beweging komt en verdwijnen die angsten die je laten uitstellen misschien als sneeuw voor de zon. Je hebt het gedaan! Je hebt je uitstelgedrag overwonnen.